نکات کلیدی:
· بیماری کلیوی ناشی از دیابت، ۱۶٪ از موارد ابتلا در زنان مبتلا به CKDدر سطح جهان را شامل میشود.
· زنان ۱۵ تا ۴۹ ساله به دلیل عوامل متابولیک و رفتارهای تغذیهای، با افزایش خطر ابتلا به CKDروبرو هستند.
۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ – بر اساس دادههای منتشر شده در Chinese Medical Journal، در سطح جهان ۳۵۹ میلیون زن با بیماری مزمن کلیوی (CKD) زندگی میکنند که ارتباط فزایندهای با بیماریهای متابولیک و بیماریهای قلبی-عروقی (CVD) دارد.
مطالعات قبلی شیوع کلی CKDرا در سطح جهان شناسایی کردهاند؛ با این حال، طبق گفته دکتر لین سون و دکتر چانگبین لیو (استادان بخش نفرولوژی در بیمارستان دوم شیانگیا دانشگاه سنترال ساوت چین) و همکارانشان، شیوع CKD و عوامل خطر مرتبط با آن در میان زنان به خوبی شناخته نشده است.
دکتر سون و دکتر لیو، گفتند: «بیشتر مطالعات اپیدمیولوژی جهانی، مردان و زنان را با هم ترکیب میکنند، بنابراین الگوی [بیماری] در زنان در میان میانگین کلی گم میشود. علاوه بر این، ریسک کلیوی در زنان به روشهایی که مردان دچار نمیشوند، انباشته میشود؛ مانند پرهاکلامپسی (مسمومیت حاملگی) و سایر پیامدهای نامطلوب بارداری که ریسک طولانیمدت CKDو نارسایی کلیه را بهطور قابل توجهی افزایش میدهند.»
پژوهشگران با استفاده از دادههای مطالعه «بار جهانی بیماریها» در سال ۲۰۲۱، هدف خود را ارزیابی شیوع CKDدر میان زنان بین سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۱ قرار دادند. شاخصهای اصلی ارزیابیشده شامل شیوع بیماری، نرخ مرگومیر و سالهای از دست رفته عمر با تعدیل ناتوانی (DALYs) بود. همچنین عوامل خطر CKD، از جمله عوامل رژیمی و رفتاری، عوامل خطر متابولیک و عوامل محیطی و شغلی نیز مورد ارزیابی قرار گرفتند.
نتایج نشان داد که ۳۵۹ میلیون زن در سطح جهان مبتلا به CKDهستند که در مقایسه با ۱۸۸ میلیون زن در سال ۱۹۹۰، افزایشی ۹۰.۶۵ درصدی را نشان میدهد. رشد جمعیت (۵۸.۶۳٪) و سالمندی (٪۲۶.۶۴) محرکهای اصلی افزایش سالهای از دست رفته عمر با تعدیل ناتوانی بودند. علاوه بر این، حدود ۱۶٪ از موارد CKDو بیش از یکسوم مرگومیرهای مرتبط با CKD، مربوط به بیماری کلیوی ناشی از دیابت بود.
دکتر سون و دکتر لیو، گفتند: «مرگومیرها حدود ۱۸۱٪ افزایش یافته است. بخش زیادی از این افزایش، منعکسکننده رشد جمعیت و سالمندی است تا افزایش ریسک فردی؛ به همین دلیل ما نرخهای استاندارد شده بر اساس سن را نیز گزارش میکنیم. در هر صورت، تعداد زنانی که یک سیستم سلامت باید از آنها مراقبت کند تقریباً دو برابر شده است.»
بیماریهای قلبی-عروقی (CVD) معادل ۴۶.۷٪ از کل بار بیماریهای ناشی از اختلال عملکرد کلیه را تشکیل میدادند. بیماری ایسکمیک قلب بزرگترین سهم از بار CVDرا داشت (۶۰.۴٪) و پس از آن هموراژیهای داخل مغزی (۱۹.۶٪) و سکته مغزی ایسکمیک (۱۸.۷٪) قرار داشتند.
عوامل خطر اصلی که بهطور فزایندهای با افزایش بار CKDدر تمامی سنین مرتبط بودند، شامل گلوکز ناشتای بالا (۴۸.۸۳٪)، فشار خون سیستولیک بالا (۳۲.۷۶٪) و شاخص توده بدنی (BMI) بالا (۷۸.۶۱٪) بود. نکته قابل توجه این بود که زنان ۱۵ تا ۴۹ ساله در مقایسه با زنان ۵۰ سال به بالا، افزایش شدیدتری در CKDداشتند که با عواملی چون گلوکز ناشتای بالا (۴۰.۶۶٪ در برابر ۲۶.۲۲٪)، BMIبالا (۱۱۲.۱۷٪ در برابر ۴۴.۶۷٪)، مصرف کم میوه (۲۱.۲۸٪ در برابر ۱۱.۶۶-٪) و سبزیجات (۱۹.۴۹٪ در برابر ۱۱.۷۶-٪ ) و فعالیت بدنی کم (۵۴.۷۶٪ در برابر ۳.۶۷-٪) مرتبط بود.
به گفتهٔ پژوهشگران، در مجموع حدود یکسوم زنان مبتلا به CKDدر سنین باروری هستند. دکتر سون و دکتر لیو، اظهار داشتند: «این دادهها نشان میدهند که بسیاری از زنان مدتها پیش از میانسالی در معرض ریسک CKDقرار میگیرند.»
مناطقی با شاخص اجتماعی-اقتصادی پایین و متوسط-پایین، بالاترین نرخهای مرگومیر و سالهای از دست رفته عمر (استاندارد شده بر اساس سن) را داشتند. نرخ شیوع استاندارد شده CKDنیز در این مناطق در بالاترین سطح بود. یافتهها نشان میدهد که تعداد جهانی مبتلایان به CKDدر میان زنان از سال ۱۹۹۰ تاکنون تقریباً دو برابر شده است. محققان نوشتند که چالشهای مربوط به سندرم قلبی-کلیوی-متابولیک ممکن است در طول زمان شایعتر شوند.
دکتر سون و دکتر لیو، گفتند: «سی سال پیش، بیماری کلیوی در زنان عمدتاً منشأ گلومرولی و عفونی داشت، اما اکنون منشأ متابولیک دارد. در عمل، زنان مبتلا به دیابت، فشار خون بالا یا چاقی باید تحت آزمایش عملکرد کلیه قرار گیرند، از جمله در طول معاینات پیش از بارداری و دوران بارداری. همزمان، کاهش نرخ فیلتراسیون گلومرولی (eGFR) یا وجود پروتئینوری نه تنها باید به عنوان یک یافته کلیوی، بلکه به عنوان یک یافته قلبی-عروقی نیز در نظر گرفته شود.»
به گفتهٔ این پژوهشگران، مطالعات بیشتری باید با مشارکت زنان مبتلا به CKDانجام شود تا مزایای درمانها بررسی شده و مکانیسمهای کاهش عملکرد کلیه پس از یائسگی درک شود. آنها افزودند: «ما میخواهیم زنان بیشتری در کارآزماییها شرکت کنند و نتایج را صادقانه گزارش کنند؛ زیرا هر کارآزمایی حیاتی که ما به آن تکیه میکنیم، بر روی جمعیتی ساخته شده که تعداد زنان را کمتر از حد واقعی تخمین زده است. ثانیاً، ما خواهان تحقیقات مکانیسمی درباره چرایی کاهش سریعتر عملکرد کلیه پس از یائسگی هستیم. در نهایت، امیدواریم شاهد کاهش نابرابری در منابع پزشکی برای زنان باشیم.»
منبع:
https://www.healio.com/news/nephrology/20260914/ckd-prevalence-rising-among-younger-women-globally